ร้องรองนายก 2 รมว.-1 รมช. ชาวนากำลังแย่ ถูกพ่อค้ากดราคาหลังดินและเมล็ดข้าวนาปรังลุ่มน้ำกก สาย รวก ปนเปื้อนสารหนู-ตะกั่ว จวก การเกษตรฯ ไร้นโยบายและแผนงาน
ระหว่างวันที่ 14-15 พฤศจิกายน 2569 นี้ ดร.ยศนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.อุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มีกำหนดการเดินทางปฏิบัติภารกิจในหลายท้องที่ของ จ.เชียงราย โดยช่วงเช้าวันที่ 15 พฤศจิกายน จะเดินทางไปดูสภาพแม่น้ำสายที่ อ.แม่สาย ชายแดนไทย-เมียนมา เพื่อชมการสาธิตการใช้ชุดตรวจวัดโลหะหนักปนเปื้อนน้ำที่บริเวณสะพานมิตรภาพไทย-เมียนมา ข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 1 ด้วยนั้น ทาง ดร.สืบสกุล กิจนุกร นักวิชาการสาขาวิชาการพัฒนาระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ได้มีจดหมายเปิดผนึกถึง ดร.ยศนัน โดยมีเนื้อหาแจ้งถึงผลกระทบจากการที่แม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง เกิดการปนเปื้อนจนส่งผลกระทบต่อภาคเกษตรกรรมของไทย โดยจดหมายเปิดผนึกแจ้งไปถึงนายสุริยะ จึงรุ่งเรือง รมว.เกษตรและสหกรณ์ และ น.ส.ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รมช.เกษตรและสหกรณ์ ด้วย
โดยมีเนื้อหาว่าปัจจุบันมีผักและผลไม้จำนวน 24 ชนิดใน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ปนเปื้อนสารโลหะหนัก ตั้งแต่เดือน ธันวาคม 2568-ปัจจุบัน สำนักงานเกษตร อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ และศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตร อ.แม่อาย ได้ส่งตรวจตัวอย่างผลผลิตที่เพาะปลูกริมแม่น้ำกกและมีประวัติถูกน้ำท่วมพืชการเกษตรต่างต่างรายหลายการ พบมีการปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยในการบริโภค แต่กลับถูกจำหน่ายและบริโภคภายในประเทศไปแล้วและส่งไปต่างประเทศ เช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ และญี่ปุ่น จดหมายระบุอีกว่าปัจจุบันมีเกษตรกรที่ใช้แม่น้ำกก แม่น้ำสายและแม่น้ำรวก เพื่อทำนาข้าวกว่า 100,000 ไร่ มีกรมชลประทานจัดสรรน้ำให้แก่เกษตรกรทำนาข้าวลุ่มแม่น้ำกกจำนวน 58,723 ไร่ ครอบคลุม อ.เมืองเชียงราย อ.เวียงชัย และ อ.เวียงเชียงรุ้ง 9 ตำบล ส่วนลุ่มแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกมีพื้นที่นาข้าว 60,500 ไร่ ครอบคลุม อ.แม่สาย 5 ตำบล ซึ่งเกษตรกรกำลังกังวลใจเป็นอย่างมากว่าจะยังสามารถใช้น้ำในการทำนาปรังตั้งแต่เดือน ธันวาคมนี้เป็นต้นไปได้หรือไม่ เพราะกรมชลประทานได้ตรวจดินและเมล็ดข้าวนาปรังตามลุ่มน้ำต่างๆ ที่ปลูกในดือน ธ.ค.2568 และเก็บเกี่ยวเดือน พฤศจิกายน 2569 พบทั้งในดินและเมล็ดข้าวมีสารหนูและตะกั่วเกินมาตรฐานความปลอดภัยต่อการบริโภค โดยลุ่มน้ำกกตรวจจำนวน 20 จุด พบมีสารหนูในเมล็ดขาวเกินมาตรฐานจำนวน 7 จุด และสารตะกั่วในเมล็ดข้าวจำนวน 1 จุด ส่วนลุ่มแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกจำนวน 20 จุด พบสารหนูในแปลงดินเกินค่ามาตรฐานจำนวน 11 จุด มีสารหนูในเมล็ดข้าวจำนวน 16 จุด และมีสารตะกั่วจำนวน 1 จุด ส่งผลทำให้ผลผลิตของเกษตรกรถูกพ่อค้ากดราคาเพราะกลัวปัญหาผลผลิตปนเปื้อนสารโหละหนัก นอกจากนี้เกษตรกรในหลายพื้นที่ยังถูกระงับการปลูกพืชเศรษฐกิจส่งออก เช่น ข้าวโพดหวาน กระเจี๊ยบเขียว เป็นต้น
ดร.สืบสกุล บอกอีกว่าในส่วนของผู้บริโภคถือว่ามีความเสี่ยงรับเอาสารโลหะหนักจากอาหารปนเปื้อน เพราะผลการตรวจผลผลิตออกมาล่าช้าเกินการเก็บเกี่ยวไปแล้ว ทั้งยังขาดข้อมูลแสดงแหล่งกำเนิดสินค้า ผู้บริโภคจึงขาดข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการเลือกซื้อสินค้า แม้แต่สัตว์น้ำก็พบว่ากรมอนามัยจะออกคำเตือนการบริโภคเครื่องในปลาลุ่มแม่น้ำกกและแม่น้ำโขงเพราะพบสารโลหะหนักสะสมปริมาณมาก งดบริโภคสัตว์หน้าดินในแม่น้ำ เช่น กุ้งแ หอย เป็นต้น รวมถึงงดบริโภคปลาซ้ำชนิดเป็นระยะเวลาติดต่อกัน เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2569 จ.เชียงราย ยังได้มีประกาศให้ประชาชนงดใช้แม่น้ำสายในการอุปโภคและบริโภคโดยตรง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักที่มีอำนาจหน้าที่ในการแก้ไขปัญหากลับมีจุดอ่อนที่ต้องปรับปรุงเป็นการด่วนที่สุดคือขาดนโยบายและแผนทำงาน คือ การตรวจสอบและเฝ้าระวังการปนเปื้อนในภาคเกษตร (ดินเพาะปลูก น้ำการเกษตร ผลผลิต และสัตว์น้ำ) การเยียวยาชดเชยเกษตรกรผู้ได้รับผลกระทบ
การฟื้นฟูดินปนเปื้อน,การจัดหาแหล่งน้ำทดแทนแม่น้ำปนเปื้อน,และการจัดสรรงบประมาณดำเนินการ หน่วยงานในสังกัดก็ทำงานแบบไร้เป้าหมายที่ขัดเจนเพราะขาดนโยบายและแผนการทำงานดังกล่าว และยังขาดการบูรณาการระหว่างกรมด้วย จึงเสนอให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ผลักดันให้จัดตั้งคณะทำงานระดับชาติขึ้นมา โดยคำนึงถึงการมีส่วนร่วมจากภาครัฐ วิชาการ ประชาสังคมในพื้นที่ กลุ่มเกษตรเกษตร และองค์กรผู้บริโภค เพื่อเป็นหน่วยงานกลางกำหนดนโยบายและแผนงานแก้ไขปัญหาผลกระทบในภาคเกษตร และจัดทำนโยบายและแผนทั้ง 5 ด้านดังกล่าว รวมทั้งจัดทำแผนที่ความเสี่ยงเกษตรกรรม จัดหาแหล่งน้ำสำรองให้เกษตรกรเป็นการเร่งด่วน
ข่าวพนธมิตรเชียงราย
บก.เจี๊ยบ แม่สายนิวส์ออนไลน์
Share this content:
