ลำปาง-พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ยกวัดพระธาตุลำปางหลวง เป็นพระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ

เมื่อวันที่ 21 พ.ค. 2569 ที่ จ.ลำปาง ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 143 ตอนพิเศษ 125 ง ลงวันที่ 20 พ.ค.2569 เผยแพร่ประกาศพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ยกวัดราษฎร์ จำนวน 5 วัด เป็น“พระอารามหลวง” ชั้นตรี ชนิดสามัญ เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินี เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 4 รอบ 3 มิถุนายน 2569 ดังนี้ 1.วัดอโศการาม จ.สมุทรปราการ 2.วัดพระธาตุลำปางหลวง อ.เกาะคา จ.ลำปาง 3.วัดป่าแสงอรุณ จ. ขอนแก่น 4.วัดราชประดิษฐาน(วัดพะโคะ) จ.สงขลา และ 5.วัดสาลโคดม จ.สิงห์บุรี ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 17 พ.ค.2569 ประกาศ ณ วันที่ 19 พ.ค.2569 เป็นปีที่ 11 ในรัชกาลปัจจุบัน

สำหรับวัดพระธาตุลำปางหลวง ทรงมีพระราชดำริว่า วัดพระธาตุลำปางหลวง อ.เกาะคา จ.ลำปาง เป็นอารามสำคัญคู่นครลำปางมาแต่โบราณกาล นับอดีตเนื่องด้วยขัตติยตระกูลแห่งเจ้าผู้ครองนครฝ่ายเหนือ เป็นที่ประดิษฐานพระธาตุลำปางหลวง และพระแก้วดอนเต้า เจดียสถานและปูชนียวัตถุสำคัญแห่งราชอาณาจักร พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ ไปถวายน้ำสรงพระบรมธาตุ เมื่อวันที่ 26 ธ.ค.2514 และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานีมหาธีรราชธิดา เสด็จไปทรงนมัสการหลายวาระด้วยเป็นพระธาตุประจำปีฉลูพระนักษัตรตามคติล้านนา

มีการจัดวางผังสถาปัตยกรรมตามคติพระพุทธศาสนาเป็นแบบแผน มีศาสนประเพณีประจำท้องถิ่นและการประกอบศาสนกิจเป็นศูนย์รวมจิตใจของมหาชนในพายัพเขต นับเป็นศรีสง่าแห่ง จ.ลำปางและภูมิภาคภาคเหนือของราชอาณาจักรไทย จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ยกวัดพระธาตุลำปางหลวง เป็นพระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ ยังความปราบปลื้มปิติแด่พุทธศานิกชนชาวลำปางเป็นอย่างยิ่ง

วัดพระธาตุลำปางหลวง ตั้งอยู่เลขที่ 385 หมู่ 11 บ้านจามเทวี ต.ลำปางหลวง อ.เกาะคา อยู่ห่างจากตัวเมืองลำปาง 18 กม.เป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองลำปางมาแต่โบราณ เป็นพระธาตุประจำปีเกิดของ คนปีฉลู ด้วยเริ่มสร้างในปีฉลูและเสร็จในปีฉลูเช่นกัน งดงามด้วยสถาปัตยกรรมเก่าแก่มากมาย ได้แก่ ประตูโขง วิหารหลวง องค์พระธาตุเจดีย์ วิหารน้ำแต้ม วิหารพระพุทธ ซุ้มพระบาท กุฏิพระแก้ว วิหารพระเจ้าศิลา พิพิธภัณฑ์รวบรวมศิลปวัตถุจากที่ต่างๆ นอกจากนี้ยังเป็นที่ประดิษฐาน“พระแก้วดอนเต้า”(พระแก้วมรกต)เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ ศิลปะล้านนาสลักด้วยหยกสีเขียว ทุกปีจะมีงานนมัสการ พระแก้วดอนเต้าในวันเพ็ญเดือน 12 ปัจจุบัน
มีพระครูพิธานนพกิจ (นิยม ฐานทตฺโต/กอนคำ) อายุ 64 ปี รองเจ้าคณะอำเภอเกาะคา เป็นเจ้าอาวาส.
วินัย/ลำปาง รายงาน.