แถลงการณ์เนื่องใน
“วันนักข่าว” 5 มีนาคม
เรื่อง: ข้อเรียกร้องเพื่อยกระดับสวัสดิภาพและเสรีภาพสื่อมวลชนชายแดนภาคใต้

โดย สมาคมสื่อมวลชน เพื่อพัฒนาชายแดนภาคใต้ (JSD-South) และภาคีเครือข่าย
ตลอดระยะเวลากว่า 2 ทศวรรษของสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ “สื่อมวลชน” คือฟันเฟืองสำคัญที่ทำหน้าที่สะท้อนความจริง สื่อสารความเข้าใจ และร่วมขับเคลื่อนกระบวนการสันติภาพ อย่างไรก็ตาม ภายใต้ภารกิจอันมีเกียรตินี้ สื่อมวลชนในพื้นที่กลับต้องเผชิญกับความเสี่ยงภัยที่ไม่ต่างจากวิชาชีพอื่น มีเพื่อนร่วมวิชาชีพจำนวนมากต้องบาดเจ็บ พิการ หรือเสียชีวิตจากการปฏิบัติหน้าที่

ในขณะที่ความเสี่ยงยังคงมีต่อเนื่อง แต่คุณภาพชีวิตของสื่อมวลชนท้องถิ่น โดยเฉพาะกลุ่ม “ผู้สื่อข่าวภาคสนาม (Stringer)” กลับยังขาดสวัสดิการที่มั่นคงและการคุ้มครองที่ครอบคลุม หลายท่านปฏิบัติงานในสถานะผู้รับจ้างทั่วไป ไร้หลักประกันในการดำรงชีวิต

เพื่อให้การทำหน้าที่สื่อมวลชนเป็นไปอย่างมีเสรีภาพ มีศักดิ์ศรี และมีความมั่นคง สมาคมสื่อมวลชน เพื่อพัฒนาชายแดนภาคใต้ หรือ JSD-South และภาคีเครือข่าย จึงขอประกาศแถลงการณ์ข้อเรียกร้องต่อรัฐบาล พรรคการเมือง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนี้

1. การคุ้มครองสวัสดิภาพและเยียวยาที่เป็นธรรม

• จัดตั้งกองทุนเยียวยากรณีพิเศษ สำหรับสื่อมวลชนที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบ และกรณีเจ็บป่วยร้ายแรง โดยครอบคลุมทั้งกรณีเสียชีวิต บาดเจ็บ และทุพพลภาพ ให้ได้รับสิทธิเทียบเท่ากับเจ้าหน้าที่รัฐที่ปฏิบัติงานในพื้นที่เสี่ยงภัย
• ยกระดับคุณภาพชีวิต ผลักดันนโยบายสร้างหลักประกันทางสังคมและสวัสดิการสุขภาพให้แก่สื่อมวลชนอิสระ ให้เข้าถึงสิทธิการรักษาและพักฟื่นในสถานพยาบาลที่สอดคล้องกับสภาพความเสี่ยงของงาน

1. การคุ้มครองเสรีภาพและอำนวยความสะดวกข้อมูลข่าวสาร

• หลักประกันทางเสรีภาพ สนับสนุนกฎหมายและกลไกที่คุ้มครองการนำเสนอข่าวสารโดยปราศจากการคุกคาม หรือการใช้อำนาจรัฐในทางที่จำกัดสิทธิการรับรู้ของประชาชน
• ความโปร่งใสของข้อมูล รัฐต้องมีกลไกอำนวยความสะดวกให้สื่อเข้าถึงข้อเท็จจริงในพื้นที่อย่างรวดเร็วและเป็นธรรม เพื่อลดปัญหาข่าวลือและสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง
• จรรยาบรรณและความเป็นกลาง: ภาครัฐต้องปกป้องสิทธิการนำเสนอข่าวในทุกมิติ โดยยึดมั่นในกรอบจรรยาบรรณวิชาชีพและความเป็นกลางทางการเมือง

1. การส่งเสริมบทบาทสื่อมวลชนในกระบวนการสันติภาพ

• การมีส่วนร่วมเชิงลึก สนับสนุนให้สื่อมวลชนเป็น “กระจกสะท้อนปัญหา” และติดตามประเมินผลการดำเนินงานของรัฐในทุกมิติ เพื่อความโปร่งใสในการแก้ปัญหา
• การสร้างพื้นที่กลาง ส่งเสริมให้สื่อเป็นพื้นที่รับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน และเป็นกระบอกเสียงสื่อสารแนวคิดกระบวนการสันติภาพสู่ประชาชนอย่างต่อเนื่อง

1. การพัฒนาศักยภาพและขวัญกำลังใจ

• ทักษะในสภาวะวิกฤต สนับสนุนงบประมาณฝึกอบรมการรายงานข่าวในสภาวะขัดแย้ง และทักษะการเอาตัวรอดเพื่อความปลอดภัยสูงสุดของบุคลากร
• การเชื่อมโยงเครือข่ายสากล ส่งเสริมความสัมพันธ์กับสื่อมวลชนต่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และดูงานในพื้นที่ขัดแย้งทั่วโลกเพื่อนำองค์ความรู้มาประยุกต์ใช้
• การส่งเสริมหลักยึดเหนี่ยวจิตใจ จัดสรรโควตาหรือสนับสนุนงบประมาณให้สื่อมวลชนอิสระ/เอกชน ได้เข้าร่วมแสวงบุญตามหลักศาสนา (เช่น ฮัจย์, อุมเราะห์ สำหรับมุสลิม หรือสังเวชนียสถาน สำหรับพุทธศาสนิกชน) เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เปราะบาง

“สื่อมวลชนคือกระบอกเสียงของประชาชน และความปลอดภัยของคนทำสื่อ คือรากฐานของความจริงในสังคม”
สมาคมสื่อมวลชนเพื่อพัฒนาชายแดนภาคใต้ JSD-South ขอยืนยัน “อุดมการณ์” คนสื่อข่าว….. คือ “พันธุกรรมทางอุดมการณ์” ที่เชื่อมกันด้วยจิตวิญญาณแห่งความจริง”
“ศักดิ์ศรีคนข่าวไม่ได้วัดที่ตำแหน่ง แต่วัดที่การไม่ยอมจำนน ด้วยพลังศรัทธา”

สมาคมสื่อมวลชนเพื่อพัฒนาชายแดนภาคใต้ JSD-South หวังเป็นอย่างยิ่งว่าข้อเรียกร้องนี้จะได้รับการพิจารณาและนำไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจให้กับครอบครัวสื่อมวลชนที่ยังคงหยัดยืนเคียงข้างพี่น้องประชาชนในพื้นที่ตลอดไป

ประกาศ ณ วันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2569
สมาคมสื่อมวลชนเพื่อพัฒนาชายแดนภาคใต้ JSD-South และภาคีเครือข่าย